Uczestnicy uroczystej sesji „Polska elektryka wobec integracji z Unią Europejską - stan przed godziną zero”, zorganizowanej w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Elektryki 2003 w Warszawie w dniu 12 czerwca 2003 roku, po dyskusji nad sytuacją panującą w zakresie energetyki (w szczególności elektroenergetyki), rynku produktów elektrycznych i wybranych obszarów informatyki, postanawiają przedłożyć poniższe wnioski organom decyzyjnym naszego Kraju i zwracają się o wsparcie ich realizacji do członków Stowarzyszenia Elektryków Polskich i wszystkich ludzi dobrej woli, którym są bliskie sprawy polskiej elektryki.^*)

1. Trudny okres transformacji gospodarczej oraz dostosowywania się do warunków umożliwiających skuteczne działanie w realiach Unii Europejskiej wymaga podjęcia niezbędnych przedsięwzięć w celu zwycięstwa zasad dyktowanych przez zdrowy rozsądek i w celu budowania atmosfery wzajemnej życzliwości w całym społeczeństwie. Jest to szczególnie istotne w delikatnych strukturach tych form życia społecznego, które dotyczą wykorzystania możliwości dawanych przez szeroko pojętą elektrykę, w tym tzw. wysokie technologie - w szczególności.

2. Duży niepokój budzi zmniejszanie się liczby krajowych wytwórców i usługodawców (w tym głównie małych i średnich przedsiębiorstw) oraz przenoszenie się licznych firm poza granice Polski, do krajów ościennych. Jako częste przyczyny tych zjawisk wymienia się zmienne i sprzyjające korupcji ustawodawstwo, zwykłą przestępczość (gnębiącą głównie małe przedsiębiorstwa), brak skutecznego egzekwowania prawa, w tym sprawnego egzekwowania należności, a także brak dobrej woli i zawodowej sprawności wśród wielu urzędników. Konieczny jest program walki z tą niszczącą kraj patologią.

3. W zakresie elektroenergetyki uczestnicy zwracają uwagę na konieczność realizacji następujących postulatów szczegółowych:

3.1. Upowszechnienia znajomości obowiązujących dyrektyw Unii Europejskiej oraz odejścia od dogmatycznego kształtowania prawa, strategii, struktur właścicielskich, kapitałowych i organizacyjnych w zakresie elektroenergetyki. Niezbędna jest pilna oraz gwarantująca elastyczność rozwiązań i stabilność nowelizacja ustawy Prawo energetyczne oraz rządowych założeń polityki energetycznej Polski.

3.2. Przyspieszenia realizacji programu konsolidacji polskich przedsiębiorstw energetycznych w celu sprostania skutecznej ich działalności na krajowym, a następnie europejskim rynku konkurencyjnym energii elektrycznej. Wzorem państw Unii Europejskiej uznania za możliwą integrację pionową pod warunkiem wykluczenia skrośnego subsydiowania pomiędzy różnymi rodzajami i segmentami działalności.

3.3. Zaniechania prezentowania nierealnej tezy w zakresie możliwości obniżenia, relatywnie niskiej w Polsce, ceny energii elektrycznej oraz ceny krajowego węgla, która dotychczas nie jest rynkowa i nie pokrywa kosztów wydobycia - czego wymagają rzetelność informacji i odpowiedzialność władz wobec społeczeństwa. Nie należy również w powszechnej argumentacji o dokonywanych zmianach i restrukturyzacjach nadużywać rzekomych wymagań Unii Europejskiej, która dyrektywami określa cele pozostawiając dużą swobodę dla sposobów ich osiągania w warunkach poszczególnych krajów. Pozwoli to na uniknięcie społecznych rozczarowań i frustracji.

3.4. Uwzględnienia kolejnych okresów w polityce energetycznej państwa:

 - w pierwszym okresie, ze względów ekonomicznych i społeczno-politycznych, a także biorąc pod uwagę dużą nadwyżkę mocy wytwórczych energii elektrycznej w państwach UE i w Polsce oraz wymaganie wobec Polski 7,5% udziału energetyki odnawialnej, w okresie kilku, a może nawet kilkunastu lat, pozostaniemy na węglu brunatnym i kamiennym w krajowych podstawowych źródłach wytwarzania. W okresie tym powinny być budowane rozproszone źródła odnawialne przede wszystkim jako lokalne elektrociepłownie spalające biomasę oraz małe elektrownie wodne;

 - w następnym okresie, przy zapotrzebowaniu na większe nowe moce, będzie celowa budowa na terenie Polski dużej elektrowni jądrowej oraz zwiększenie możliwości transgranicznych sieci przesyłowych 400 kV.

3.5. Pilnej modernizacji elektroenergetycznych sieci wiejskich średniego i niskiego napięcia. Potrzeby te znacznie przekraczają możliwości istniejących spółek dystrybucyjnych. Problem jest bardzo poważny i powinien być rozpatrywany wieloaspektowo przy uwzględnieniu przesłanek: ustrojowych, cywilizacyjnych, własnościowych, ekonomicznych, społecznych i kapitałowych. W odniesieniu do sieci wiejskich oraz paliw odnawialnych kluczową rolę mogą i powinny realnie odgrywać samorządy terytorialne oraz ich lokalne przedsiębiorstwa multienergetyczne (multiinfrastrukturalne).

 

 

4. W zakresie rynku produktów elektrycznych uczestnicy zwracają uwagę na konieczność realizacji następujących postulatów:

4.1. Stworzenia programów, które tworzyłyby spójną politykę państwa w obszarze elektryki, lub przynajmniej jej głównych gałęzi, w tym politykę naukową oraz badawczo-rozwojową.

4.2. Szczególnego poparcia dla polityki rozwoju małych i średnich firm innowacyjno-produkcyjnych opartych o ścisłą współpracę z instytucjami naukowymi.

4.3. Stworzenia systemu informacji o produktach opartego o parametry oceniane przez niezależne instytucje testujące, w tym systemu chroniącego polski rynek przed napływem wyrobów, które nie spełniają wymagań technicznych, zwłaszcza dotyczących bezpieczeństwa użytkowników.

4.4. Intensyfikacji działalności normalizacyjnej, a zwłaszcza zwiększenia udziału w tym przedsięwzięciu pracowników instytucji naukowych (przywrócenie tego udziału jako jednego z kryteriów oceny jednostek badawczo-rozwojowych i innych instytutów przez KBN). Zwraca się też uwagę na konieczność wprowadzania norm w języku polskim, szczególnie niezbędnych dla średnich i małych przedsiębiorstw.

 

5. W zakresie wybranych obszarów informatyki uczestnicy zwracają uwagę na konieczność realizacji następujących postulatów:

5.1. Wykorzystania działań w obszarze informatyzacji administracji i zarządzania do maksymalnego zmniejszenia dystansu w tej dziedzinie miedzy Polską i pozostałymi krajami UE jako dystansu stanowiącego największe zagrożenie dla naszego dalszego rozwoju.

5.2. Przeciwdziałania „cyfrowemu wykluczeniu” oraz zapewnienie utrzymania i rozwoju infrastruktury osiedleńczej kraju między innymi poprzez dotarcie z usługami sieciowymi do małych i średnich skupisk osiedleńczych oraz zapewnienia ich mieszkańcom dostępu do wiedzy, edukacji i kultury, pracy i ochrony zdrowia na najwyższym możliwym poziomie.

5.3. Opracowania i wdrażania strategii permanentnej edukacji opartej na technikach informacyjnych (cyfrowych technikach komunikacyjnych - CTK).

5.4. Włączenia SEP, jako największej organizacji naukowo-technicznej w Polsce, do szeroko zakrojonych działań związanych z wdrażaniem CTK także do praktyki edukacyjnej. SEP może również wnieść znaczący wkład w nurt działań związanych z dostosowaniem treści i celu nauczania do nowych warunków życia i pracy, wynikających z powstawania nowej formacji cywilizacyjnej, jaką jest Społeczeństwo Informacyjne.

 

 

 

Polska elektryka ma szansę sprostać konkurencji na europejskim rynku. Aby tę szansę wykorzystać niezbędne są aktywność i zdecydowanie władz państwowych oraz przedsiębiorczość podmiotów gospodarczych. SEP zgłasza swoje możliwości i deklaruje twórcze współdziałanie w opiniowaniu wszelkich dokumentów w zakresie elektryki.

Uczestnicy sesji wyrażają nadzieję, że włączenie się Polski do wielkiej rodziny narodów Unii Europejskiej zwiększy skuteczność organizacji społecznych takich jak Stowarzyszenie Elektryków Polskich, zarówno we współdziałaniu z państwowymi organami ustawodawczymi i wykonawczymi, jak i w łączeniu rozproszonych dotąd wysiłków i wpływów charakterystycznych dla informacyjnego społeczeństwa obywatelskiego.

________________

Szansą do zadośćuczynienia tym aspiracjom jest, szeroko rozumiana, budowa infrastruktury społeczeństwa informacyjnego. Przy budowie tej infrastruktury zaczyna zacierać się granica między elektrotechniką i elektroniką. Stąd aktualna tendencja do posługiwania się wspólnym terminem: elektryka.